MỘT SỐ BÀI TẬP PHỤC HỒI CHỨC NĂNG SAU TAI BIẾN ĐƠN GIẢN, DỄ ÁP DỤNG

Bệnh tai biến mạch máu não là một trong những căn bệnh rất nguy hiểm, tác động sâu rộng đến sức khỏe và đặc biệt là khả năng vận động của người bệnh. Một trong những di chứng của tai biến, liệt vận động là di chứng thường gặp nhất. Khi này, bệnh nhân có thể thực hiện những bài tập phục hồi chức năng sau tai biến để cơ thể làm quen lại với vận động, lập lại cử động đúng mẫu sinh lý, kích thích các dây thần kinh và khối cơ hoạt động trở lại.

Bài tập phục hồi chức năng sau tai biến nên thực hiện đều đặn để có hiệu quả phục hồi tốt nhất.

1. Đưa hai tay lên phía đầu

Bài tập dễ thực hiện ngay tại giường , ở giai đoạn chưa ngồi dậy được, tránh được dính cứng khớp vai rất hiệu quả.

• Tay lành đan/ giữ tay liệt rồi nâng cả hai tay đến ngang tai. Hạ tay về vị trí cũ

(PHCN liệt nửa người (T) cho người bệnh Phạm Thị L 79 tuổi; Khoa PHCN- BV YHCT tỉnh BG)

2. Bài tập bắc cầu

Phần lớn người bệnh tai biến sẽ bị có phần hông và các nhóm cơ quan trọng bị yếu đi, gây khó khăn trong vận động. Thực hiện bài tập phục hồi chức năng sau tai biến này thường xuyên sẽ kích thích cơ bắp vận động, tăng cường sức mạnh cho các nhóm cơ.

• Người bệnh nằm xuống mặt sàn, giường, có thể sử dụng thảm tập.
• Đặt gối hoặc khăn gấp phía dưới khớp gối của người bệnh.
• Người hỗ trợ hướng dẫn bệnh nhân dồn lực từ khớp gối xuống khăn/gối và dần dần nâng mông lên cao nhất có thể.
• Động tác này khá đơn giản nhưng có hiệu quả cao trong việc luyện tập các khối cơ chân, cơ vùng lưng, phục hồi khả năng điều khiển linh hoạt của não bộ.

(PHCN liệt nửa người (P) cho người bệnh Lê Thị Hồng T 51 tuổi; Khoa PHCN- BV YHCT tỉnh BG)

3. Tập gấp háng - duỗi gối

Nên thực hiện thường xuyên, giúp cho người bệnh khoẻ các nhóm cơ gấp háng, cơ tứ đầu đùi, phục hồi tốt cho một dáng đi đúng, nhấc được cao chân bên liệt mà hạn chế được dáng đi vạt cỏ rất thường gặp ở người bệnh sau tai biến.

- Người bệnh ngồi thẳng, khớp gối vuông góc. Tay người nhà hoặc người hướng dẫn nắm lấy gối bên liệt của người bệnh hoặc có thể ấn nhẹ xuống để người bệnh tự nhấc lên.

(PHCN liệt nửa người (T) cho người bệnh Vi Văn M 33 tuổi; Khoa PHCN- BV YHCT tỉnh BG)

- Tập duỗi gối bằng cho người bệnh ngồi sâu vào ghế, cẳng chân duỗi thẳng, gối duỗi, tay người nhà hoặc người hướng dẫn tỳ vào cổ chân chống lại cử động của người bệnh.

4. Bài tập đứng thẳng, giữ thăng bằng cho người bệnh tai biến

Một trong những bài tập phục hồi chức năng sau tai biến hiệu quả, dễ làm nhất mà người bệnh nên tập duy trì đều đặn khi tập đứng, đó là động tác đứng thẳng, giữ thăng bằng. Sau cơn tai biến mạch máu não, khả năng giữ thăng bằng của cơ thể bị ảnh hưởng nghiêm trọng, dẫn đến đi lại, di chuyển khó khăn, dễ té ngã,... Các bước thực hiện động tác nhau sau:

• Nếu người bệnh còn yếu cần người hỗ trợ đứng thẳng dậy, chân rộng bằng vai.
• Mắt người bệnh nhìn về trước, dồn trọng lực cơ thể vào chân lành hoặc chân liệt và từ từ co chân còn lại lên khỏi mặt đất. Lưu ý cố gắng giữ thăng bằng càng lâu càng tốt.
• Người bệnh cũng có thể dựa vào người đỡ hoặc ghế, cột, thành giường, thẳng lưng, co 1 chân lên, đầu gối nâng cao khi tập, giữ trong 10 giây. Luân phiên dồn trọng lực cơ thể vào 2 bên chân để giữ thăng bằng.
• Có thể kết hợp tập khoẻ cơ tứ đầu đùi bằng động tác đứng lên ngồi xuống bằng 2 chân và một chân.

Bài tập này cần thực hiện thường xuyên và tăng dần thời gian giữ thăng bằng của người bệnh để đạt được hiệu quả tốt nhất. Việc dồn trọng lực vào 1 chân vừa giúp cơ chân khỏe mạnh hơn, vừa kích thích não bộ giữ thăng bằng khi vận động.

(PHCN liệt nửa người (P) cho người bệnh Lê Thị Hồng T 51 tuổi, Vi Thị C 62 tuổi; Khoa PHCN- BV YHCT tỉnh BG)

5. Các bài tập linh hoạt bàn tay

(PHCN liệt nửa người (P) cho người bệnh Lê Thị Hồng T 51 tuổi, Hoàng Văn S  28 tuổi; Khoa PHCN- BV YHCT tỉnh BG)

* Lưu ý khi phục hồi chức năng sau tai biến

Các bài tập phục hồi chức năng sau tai biến sẽ đạt hiệu quả cao hơn khi lưu ý một số điều dưới đây:

• Loại bỏ nguy cơ gây tai biến: Khi cảm nhận sức khỏe có vấn đề như cao huyết áp, tiểu đường, tim đập nhanh, mệt mỏi...
• Kiên trì, thường xuyên: Bài tập phục hồi chức năng sau tai biến hay bất cứ phương pháp điều trị nào cũng cần có thời gian để phát huy tác dụng. Người bênh nên tập luyện thường xuyên, kiên trì, chịu khó để đạt được kết quả khả quan nhất.
• Quan sát: Người nhà, người hỗ trợ hoặc bác sĩ, điều dưỡng,... nên quan sát người bênh trong lúc tập, tránh trường hợp tập sai cách dẫn đến chấn thương hoặc khả năng vận động của người bệnh chưa vững, dễ té ngã.

BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN TỈNH BẮC GIANG

Y ĐỨC – CHẤT LƯỢNG – THÂN THIỆN

Địa chỉ: Số 02 – Đường Nguyễn Danh Vọng – Phường Trần Nguyên Hãn – TP. Bắc Giang.

Điện thoại: 0976 039 710 / 0975 814 821– 02043 662 169

Website : yhctbg.vn