Người bệnh T.T.T, 72 tuổi vào khoa Châm cứu- Dưỡng sinh ngày 8/4/2024 vì liệt hai chân sau viêm tủy ngực, đã điều trị tại Bệnh viện tuyến Trung ương . Người bệnh vào viện trong tình trạng liệt hai chân, không đi lại được, sinh hoạt bản thân phụ thuộc hoàn toàn, tiểu tiện qua sonde. Người bệnh điều trị bằng các phương pháp đông y: Châm cứu, điện xung, xoa bóp bấm huyệt, tập vận động, thuốc đông y, sonde bàng quang ngắt quãng, hiện tại tự đi lại bằng nạng, đại tiểu tiện bình thường.
Tổn thương tủy sống là những tổn thương gây nên liệt hoặc giảm vận động tứ chi hoặc hai chi dưới kèm theo các rối loạn khác như: cảm giác, hô hấp, bàng quang, đường ruột, dinh dưỡng... Phục hồi chức năng bệnh nhân bị tổn thương tủy sống là dùng các biện pháp y học, xã hội học, giáo dục học, kinh tế và những kỹ thuật phục hồi chức năng nhằm đảm bảo cho họ tái hội nhập xã hội, có cơ hội bình đẳng tham gia các hoạt động trong gia đình, xã hội…
Chế độ tập luyện phục hồi chức năng:
+ Đối với giai đoạn cấp:
Mục Tiêu:
- Phòng tránh hạn chế tối đa các biến chứng.
- Giúp bệnh nhân tự chủ, độc lập trong chăm sóc bản thân, trở lại cuộc sống gia đình, xã hội và nghề nghiệp.
Lập chương trình thực hiện:
- Phòng chống loét da do đè ép là một việc rất quan trọng những vị trị dễ bị loét là chẩm, bả vai, vùng cùng cụt, mông, củ xương đùi, mắt cá và gót chân... nên cần sử dụng đệm chống loét (đệm hơi hoặc đệm nước), thay đổi tư thế bệnh nhân 2 giờ một lần bằng các kỹ thuật vị thế để loại bỏ đè ép, giữ cho da vùng dễ bị loét luôn khô ráo và sạch sẽ
- Đề phòng nhiễm trùng đường tiểu: Cho bệnh nhân uống đủ nước (khoảng 2 lít mỗi ngày kể cả ăn), đặt thông tiểu lưu trong giai đoạn choáng tủy, sau đó là thông tiểu ngắt quãng 4 giờ một lần, hướng dẫn người bệnh tự thông tiểu sau khi ra viện, tập phục hồi chức năng bàng quang, phát hiện và điều trị sớm nhiễm khuẩn tiết niệu.
- Phục hồi chức năng tiêu hoá phải ăn đủ chất dinh dưỡng với lượng chất xơ phù hợp, uống đủ nước, tập đại tiện theo giờ cố định, tập thể dục thường xuyên, hướng dẫn bệnh nhân tự kiểm soát đại tiện.
- Đề phòng viêm phổi: dẫn lưu tư thế, vỗ rung lồng ngực, đảm bảo thông thoáng đường thở.
- Người bệnh phải kiên trì vận động sớm có thể ngăn ngừa được nhiều biến chứng và thương tật thứ cấp đối với người bị tổn thương tủy sống như loét da do đè ép, nhiễm khuẩn hô hấp, nhiễm trùng tiết niệu, huyết khối tĩnh mạch sâu, teo cơ, cứng khớp, co rút biến dạng... Chương trình tập bao gồm cả tập thở, tập ho, tập vận động đúng tư thế, tập theo tầm vận động, tập di chuyển tại giường, tập di chuyển từ giường ra xe lăn và ngược lại, tập làm mạnh cơ, tập thăng bằng ngồi tĩnh và động, tập đi, tập với các dụng cụ trợ giúp.
- Hòa nhập cuộc sống là vấn đề vô cùng quan trọng đối với những bệnh nhân này, làm việc và có thu nhập mang lại ý nghĩa rất lớn về tâm lý và giúp họ kiên trì các biện pháp luyện tập phục hồi các chức năng.
+ Đối với giai đoạn 2:
Mục Tiêu
- Tập cho người bệnh độc lập được trên giường và dưới nệm
- Tập cho người bệnh biết cách tự chăm sóc thân thể: tự chăm sóc da, tiết niệu và đường ruột.
- Tập di chuyển độc lập với xe lăn.
- Hướng dẫn sử dụng các dụng cụ trợ giúp: nạng, nẹp hỗ trợ khi di chuyển bằng 2 chân.
Chương trình thực hiện:
- Tập mạnh các nhóm cơ không liệt.
- Tập ngồi dậy có trợ giúp rồi đến không trợ giúp.
- Tập thăng bằng ngồi: tập thăng bằng tĩnh, thăng bằng khi di chuyển như chuyền bóng, với tay lấy đồ vật.
- Tập di chuyển từ giường qua xe lăn và ngược lại.
- Tập đứng, tập thăng bằng khi đứng, tập di chuyển với dụng cụ trợ giúp
- Hoạt động trị liệu: tập các chức năng sinh hoạt hàng ngày như đánh răng, rửa mặt, tự mặc quần áo...
+ Giai đoạn hội nhập:
Mục đích: Tạo được môi trường thuận lợi cho người bệnh hòa nhập vào cộng đồng
- Tạo môi trường đi lại thuận lợi: bằng phẳng, an toàn không có vật cản, tay vịn cầu thang, thanh song song quanh nhà.
- Môi trường sinh hoạt: chiều cao của giường bằng chiều cao của xe lăn
- Nhà bếp, nhà vệ sinh thích hợp.
- Có dụng cụ trợ giúp khi ăn uống, sinh hoạt.
Một số phương pháp phục hồi cho người bệnh tổn thương tủy sống:
BỆNH VIỆN Y HỌC CỔ TRUYỀN TỈNH BẮCGIANG
Y ĐỨC – CHẤT LƯỢNG – THÂN THIỆN
Địa chỉ: Số 02 – Đường Nguyễn Danh Vọng – Phường Trần Nguyên Hãn – TP. Bắc Giang.
Điện thoại: 0976 039 710 / 0975 814 821– 02043 662 169
Website : yhctbg.vn
Zalo OA: Bệnh viện Y học cổ truyền Bắc Giang
